 |
YETERLİ VE DENGELİ BESLENME
Beslenme karın doyurmak değildir. İnsanın gelişmesi ve sağlıklı bir şekilde büyümesi için besinlerin ihtiyaç kadar alınmasına denir. Beslenme insan yaşamının vazgeçilmez gereksinimlerinden birisidir.
Yeterli ve dengeli bir beslenme olmazsa;
Beyin çalışması ve günlük hareketleri yapma durumu azalır. İnsanların çalışma düzeni bozulur. Bir çok hastalık ortaya çıkabilir veya hastalık oluşumuna zemin hazırlar.
Çocukların boyunun büyümesi, gelişmesi yavaşlar, okul başarısı düşer, anlatılanları anlama yeteneği azalır.
Yetersiz ve dengesiz beslenme sorunlarının nedenleri;
Besinlerin yeterli tüketilmemesi veya insanların tüketmeleri gereken besinlere ulaşamaması,
Ekonomik yetersizlikler, gelir dağılımındaki dengesizlikler, bireylerin beslenme eğitimine ve bilgisine sahip olmaması,
Gelenek ve göreneklerin etkili olmasıdır. Mesela çocuğa üç ezan sesi duyduktan sonra meme verme, hırsız, kekeme olur diye yumurta vermeme gibi yanlış asılsız bilgilere sahip olma,
Ailenin kalabalık olması, kişi başına düşen besinin az olması,
Çevre sağlının uygun olmaması, temizlik kurallarının ve sağlık kuruluşlarından nasıl faydanılacağının bilinmemesidir.
Yeterli ve dengeli beslenme sağlamak için süt, yoğurt, peynir, et, balık, tavuk, yumurta, tahıllar, kuru baklagiller, sebze ve meyvelerden oluşan besinlerden hergün gereksinim duyulan miktarlarda alınması gerekir.
Normal yetişkin bir insan günde;
Süt ve türevlerinden 2-3 porsiyon(mesela,1 su bardağı süt ya da yoğurt veya 2 su bardağı ayran ve 2 kibrit kutusu peynir) tüketmelidir.
Et, yumurta, kurubaklagillerden 2 porsiyon(60 gram et veya 2 yumurta veya 50 gram nohut, kuru fasulye vb. veya 90 gram parça kuşbaşı et veya orta büyüklükte bir balık) tüketmelidir.
Tahıllardan kişiye göre 6-11 porsiyon (bir porsiyon tahıl gurubuna giren besin miktarları 2 ince dilim ekmek veya 2 servis kaşığı pilav, makarna veya 1 kase çorba veya 3-4 tane bisküvi) tüketmelidir.
Sebzelerden 3-5 porsiyon (bir porsiyona karşılık gelen miktarları 2 su bardağı taze kıyılmış ıspanak, pazı, yeşil fasulye vb. veya orta büyüklükte bir patates, veya küçük bir kabak, havuç) tüketmelidir.
Meyvelerden 2-4 porsiyon (bir porsiyon meyve grubuna giren besin miktarları yarım su bardağı çilek, kiraz vb. veya 3-6 adet kayısı veya orta büyüklükte bir elma, portakal veya 3 küçük boy mandalina) tüketmelidir.
Besin grupları;
Süt, yoğurt, peynir: Kalsiyum, B vitaminleri ve proteinden,
Et, balık, tavuk, kurubaklagil, kuruyemişler: Protein, B vitaminleri, demir ayrıca yumurta ve etler kolesterol ve yağdan,
Tahıllar: Enerji ve B grubu vitaminlerinden,
Sebze ve meyveler: A, C, B vitaminlerinden zengindir.
Kısaca yeterli ve dengeli beslenme için besinleri tek olarak değil çok çeşitli karışımlar şeklinde tüketmeye çalışmalıyız. Aşırı yağlı, enerjisi yüksek abur cubur besinleri tüketmemeliyiz.
Yiyecekleri birden fazla öğünlere bölerek günde en az 3 ana ve 2 ara öğünde tüketmeli ve öğün atlamamalıyız.
Mümkün olduğu kadar doğal besinlerle beslenmeli, hazır besinleri az tüketmeliyiz.
Öğünler içerisinde en önemlisi kahvaltı olduğundan mutlaka kahvaltı yapmalıyız.
Şekerli besinleri mümkün olduğu kadar az tüketmeliyiz. Yağlı besinleri, kızartmaları ve hamur işlerini tüketmekten kaçınmalıyız
|
|
|
|
